Twca Cam

Voor iedereen die werkt met groenhout, is er gereedschap dat niet mag ontbreken. Naast de bijl en het sloydmes, is de Twca Cam een van de meest geliefde en effectieve instrumenten in de werkplaats. Dit unieke, gebogen mes is meer dan zomaar een lepelhaak; het is een stukje cultureel erfgoed met ongeëvenaarde kracht en precisie.

Oorsprong: De Walisische Roots

De naam Twca Cam is afkomstig uit het Welsh, een Keltische taal die in het Welsh zelf Cymraeg wordt genoemd en nog steeds gesproken wordt in Wales. De vertaling is net zo functioneel als het gereedschap zelf:

• Twca (uitgesproken als 'toeka') is een oud Welsh woord voor 'mes'.

• Cam (uitgesproken als 'kam') betekent 'gebogen' of 'krom'.

De Twca Cam is dus letterlijk het "Gebogen Mes" en wordt beschouwd als het traditionele Walisische haakmes. Hoewel er wereldwijd haakmessen bestaan, onderscheidt de Twca Cam zich door zijn specifieke, symmetrische vorm met een doorlopende, perfecte radius.

Deze specifieke vorm is het resultaat van generaties lang groenhoutbewerken, waarbij men een tool nodig had die maximale houteffectiviteit combineerde met een gladde afwerking, vooral bij het uithollen.

Gebruik: De Kracht van de Continue Radius

De Twca Cam is ontworpen voor het snijden van concave (holle) vormen in groenhout. In tegenstelling tot de meeste kleinere lepelhaken, wordt de Twca Cam vaak voorzien van een lange handgreep ( > 25 cm) om tweehandig werken mogelijk te maken.

Waarvoor wordt de Twca Cam ingezet?

1. Lepels uithollen: Het mes is ideaal om snel en efficiënt het 'kommetje' van de lepel uit te snijden, van ondiepe eetlepels tot diepe pollepels.

2. Kuksa's en Kommen: Dankzij de lange handgreep en het grotere blad kunnen bewerkers met de hele arm en het bovenlichaam kracht zetten. Dit maakt het verwijderen van grotere houtspanen mogelijk, wat perfect is voor het uithollen van traditionele Kuksa's (Scandinavische drinkbekers) en kleine houten kommen.

3. Hoge Efficiëntie: De doorlopende, vloeiende ronding van het blad zorgt ervoor dat het mes door de houtvezel "glijdt". Hierdoor ontstaat er minder wrijving en kunt u langere, bredere spanen verwijderen. Het resultaat is niet alleen een sneller werkproces, maar ook een gladdere afwerking die vaak nauwelijks nog verdere verfijning vereist.

De Twca Cam in de Groenhoutwereld

Tegenwoordig wordt de Twca Cam gemaakt door gespecialiseerde smeden over de hele wereld. Of u nu een beginnende lepelgrijver bent of een ervaren ambachtsman, een Twca Cam in uw gereedschapskist opent een nieuwe dimensie van efficiëntie en plezier in het creëren van uw houten gebruiksvoorwerpen. Het is een krachtig, historisch instrument dat de essentie van groenhoutbewerking belichaamt: kracht, controle en een perfect gladde curve.

Een Persoonlijke Touch: Het Handvat van Kersenhout en Wengé

Hoewel de Twca Cam een historisch instrument is, komt het pas echt tot leven wanneer de gebruiker het gereedschap vormgeeft naar eigen hand. Onlangs heb ik voor mijn eigen Twca Cam-mes — met de hand gesmeed door Miguel Laranjeira van Belzeboo Crafts — een handvat vervaardigd dat de balans tussen esthetiek en ergonomie opzoekt.

Materiaalkeuze: Contrast en Duurzaamheid Voor dit handvat heb ik gekozen voor een combinatie van twee bijzondere houtsoorten: kersenhout en wengé.

• Kersenhout: Het overgrote deel van de steel is gemaakt van kersenhout. Kers is geliefd onder houtbewerkers vanwege de fijne nerf en de warme, roodbruine kleur die met de tijd alleen maar dieper wordt. Het is veerkrachtig genoeg om de krachten van het uithollen op te vangen en voelt prettig aan bij langdurig gebruik.

• Wengé: Aan de kop van het handvat heb ik een accent van wengé aangebracht. Dit diepdonkere, bijna zwarte hardhout is extreem hard en slijtvast. Dit vormt niet alleen een prachtig visueel contrast met het kersenhout, maar biedt ook extra stabiliteit op het cruciale punt waar het gesmede staal van Miguel in het hout is verankerd.

Vormgeving en Afwerking Het handvat is gefacetteerd vormgegeven. Deze achthoekige vorm is een bewuste keuze: het biedt een superieure grip vergeleken met een ronde steel, omdat de hoeken voorkomen dat het gereedschap in de hand gaat draaien tijdens zware, krachtige snijbewegingen.

Om het hout te beschermen en de tekening volledig tot recht te laten komen, is het handvat behandeld met gekookte lijnolie. Deze traditionele afwerking dringt diep door in de vezels en zorgt voor een waterafstotende laag die de natuurlijke textuur van het kersenhout en het wengé accentueert.

Met dit zelfgemaakte handvat en het vakmanschap van Belzeboo Crafts is deze Twca Cam niet langer slechts een stuk gereedschap, maar een uniek en persoonlijk instrument, klaar om jarenlang kommen en kuksa's uit het hout te toveren.